New Reality?

Zijn de negatieve rentes de nieuwe realiteit?

Negatieve rentes, dat kon toch niet. Sterker nog, vele financiële dienstverleners gaven zelfs het advies om je in te dekken tegen een mogelijke rentestijging.
Maar het is een harde realiteit geworden en nu een nieuw decennium begint, is wat ooit onorthodox of belachelijk leek, diepgeworteld en moeilijk te veranderen. Dagelijks gaat het over de negatieve rentetarieven en is het de vraag of het beleid de financiële markten heeft verstoord, banken kreupel heeft gemaakt en pensioenen bedreigd. Het antwoord lijkt voor de hand te liggen.

Hoe zijn we hier toch gekomen?

Dit is vooral ontstaan na de financiële crisis van 2008. De aanhoudende economische malaise bracht de Europese Centrale Bank ertoe te experimenteren door de benchmarkleningen in 2014 tot onder nul te verlagen. Dit alles natuurlijk om de kredietverlening te vergroten, de inflatie te stimuleren en daardoor de economische groei nieuw leven in te blazen. Kort daarop volgde ook Japan en werd ongeveer een kwart van de wereldeconomie geconfronteerd met negatieve rentes. Vervolgens zorgt de toenemende vergrijzing voor een spaaroverschot wat ook nog extra druk op de rente geeft.

Wat zijn de gevolgen?

Op dit moment rendeert grofweg USD 15 triljard aan obligaties negatief, nemen we de inflatie mee dan is dat bedrag nog veel groter. Door het goedkope geld zitten we inmiddels op de grootste schuldenberg ooit en liggen vele overheden, ondernemingen en consumenten aan het monetaire infuus. Bovendien wordt er geschat dat meer dan 15% van alle ondernemingen zombiebedrijven zijn. Organische economische groei is in ieder geval niet iets wat je nog veel leest en vele verantwoordelijke beleidsmakers verschuilen zich achter het argument dat ze geen andere keus hadden of nu hebben.

Is dit vol te houden?

Indien de inflatie en rentes onverwacht snel oplopen of de beleidsmakers de bal laten vallen kan dat een significante crises inluiden. Eentje waarbij die van 2008 behoorlijk verbleekt. En dat wil natuurlijk geen enkele beleidsmaker op zijn geweten hebben. Mede daarom worden impopulaire maatregelen vooruitgeschoven, onconventionele maatregelen geïntroduceerd en er uiterst behoedzaam gemanoeuvreerd. Dit terwijl volgens veel critici het experiment al faliekant is mislukt en wachten ze op het moment dat bubbels uiteenspatten. Maar zover is het nog niet en mijn ervaring leert dat bubbels vaak langer kunnen duren dan verwacht. Ook verwacht ik dat overheden nog meer onconventionele maatregelen uit de hoed gaan toveren. Alles om een recessie te voorkomen!

De negatieve trend van de afgelopen 10 jaar is nog steeds intact!

Hieronder ziet u de maandgrafiek van de 10-jaarsrente in Nederland. Ondanks de recente opleving is er sinds 2008 een duidelijke patroon van lagere toppen en bodems waarneembaar. De rente daalt al sinds de jaren tachtig en is daarmee is de trend bovengemiddeld sterk en betrouwbaar.

De eerste cruciale weerstandszone ligt op grofweg 0%. Als dat niveau sneuvelt dan zal de lange termijn dalende trend plaatsmaken voor een overgangsfase. Ik verwacht dan eerst een wat neutralere fase met een bandbreedte van grofweg 0%-1,25%. Maar zolang we onder de 0% blijven blijft het negatieve scenario van kracht en is het nog afwachten of we de bodem hebben gezien.

Obligaties hebben nog steeds een toegevoegde waarde, alleen op een andere manier!

Ik ga ervan uit dat de beleidsmakers moeilijke en impopulaire beslissingen vooruitschuiven. Vooral omdat er geen makkelijke oplossingen voor handen zijn en men nou eenmaal ook graag herkozen wil worden. Nu het rentewapen, met name in Europa en Japan, nagenoeg is uitgewerkt verwacht ik zelfs nieuwe (on) conventionele maatregelen. Denk hierbij aan fiscale stimulering of zelfs het opkopen van aandelen zoals in Japan. Ik denk dus dat de rente nog voorlopig relatief laag blijft en in een geval van crises zelfs verder daalt. Kortom; zolang de trend van de rente negatief blijft, de inflatie onder controle blijft en de beleidsmakers blijven verruimen is het aanhouden van een gemiddelde percentage (veilige) obligaties in een goed gespreide portefeuille nog steeds gerechtvaardigd. Maar naast onder andere risicospreiding hebben ze ook een andere functie gekregen.

Een andere functie?

Ja, want het is voor een obligatiebelegger een bizarre situatie geworden. Voorheen kocht je een obligatie voor de spreiding, coupon en/of vermogensgroei. Nu wordt het gekocht voor potentiële kapitaalgroei, waarbij de belegger wedt op een verdere renteverlaging, ongeacht de coupon en het rendement tot einde looptijd. Het krijgt steeds meer de karakteristieken van een aandeel en dat hogere risico vereist een actievere aanpak!

Geef een reactie