De scenario’s omtrent Iran

De scenario’s omtrent Iran

Er is weer het één en ander gebeurd op één van de vele geopolitieke schaakborden die onze wereld rijk is. Trump heeft de hoogste Iraanse militair, Generaal Soleimani, met een drone permanent uitgeschakeld. Deze zet van de Amerikaanse President heeft grote consequenties, maar welke deze zullen zijn, hangt af van welk scenario hier speelt. Gezien het gebrek aan precieze informatie (en overvloed aan misinformatie) moet er wel gewerkt worden met verschillende scenario’s. In deze column zal ik er enkele beschrijven en deze zullen nooit recht doen aan de complexiteit van de situatie. Er zijn immers vele spelers met vaak allemaal andere belangen en angsten. Dit geldt niet alleen internationaal (tussen landen), maar ook nationaal (binnen een land).

Generaal Soleimani

Iran heeft nooit de middelen gehad om een buitenlandbeleid te voeren zoals de Amerikanen of China; daar hadden ze simpelweg de financiële en militaire slagkracht niet voor. In plaats daarvan, koos Iran om via een soort guerrilla tactiek een belangrijke geopolitieke rol toe te eigen in de regio. Ze heeft daarom ook gekozen om bepaalde groeperingen (die vaak op de lijst van terroristische organisaties staan van veel Westerse landen) te steunen. Hezbollah is daarvan de bekendste, maar zeker niet de enige. Generaal Soleimani is in wezen de mede architect van dit project en heeft al decennia lang de leiding (Quds). Naast de Ayatollah Khamenei, de geestelijke opperleider van Iran, was hij dan ook de machtigste man van Iran.

Game of chicken

Soleimani heeft dus al het nodige op zijn kerfstok. Zo is hij al in verband gebracht met vele aanslagen, de aanval op Benghazi, de veelvuldige raketaanvallen door Hezbollah op Israël en zo verder. Recentelijk was hij, naar zeggen, ook verantwoordelijk voor het neerhalen van een Amerikaanse drone, het beschieten van een olietanker en het kapen van andere. Trump heeft na het neerschieten van de drone door Iran, een aanval uit willen voeren op Iran, die hij op het laatste moment heeft afgelast. Wellicht dat Trump hiermee liet zien dat het menens was. De beschietingen van de olietanker en de kapingen vonder echter daarna nog plaats, dus Iran (lees Soleimani) had er lak aan. Het lijkt erop dat de generaal dacht dat Trump aan het bluffen was. Hij zal zich vast gesterkt hebben gevoeld door de aankondiging van Trump om Amerikaanse militairen terug te trekken uit de regio. Maar waar Trump dus wellicht eerst heeft misrekend, was het nu de beurt aan Soleimani; een misrekening die hij niet nog een keer zal kunnen maken.

Internationale rechtsorde op zijn kop

Dat Soleimani de dood verdient, dat durf ik wel te stellen. Echter, het liquideren van een politiek kopstuk van een vijand, valt niet binnen de lijntjes van de internationale rechtsorde, althans niet zoals het nu gebeurd is. Persoonlijk vind ik het een prima idee, als leiders hun machtsspel op elkaar proberen te botvieren middels liquidaties van elkaars hooggeplaatste politici en militaire leiders; stukken beter dan dat de leiders in de luwte blijven terwijl zij tienduizenden soldaten en burgers de dood in sturen (denk ook dat het aantal oorlogen dan snel zal afnemen..). Punt is dus dat Trump lak heeft aan de internationale rechtsorde, wat dus een precedent kan vormen voor anderen. Dat kan de kans op meer incidenten en een snellere escalatie doen toenemen.

Scenario 1: Regime change

Er waren al vele protesten in Iran tegen het regime, iets wat eigenlijk ongekend was. Door tekorten aan voedsel, brandstof, economisch perspectief en politieke vrijheid, zijn vele burgers op de straat gegaan. Deze beginnende opstand, die Generaal Soleimani moest neerslaan, kan Trump en zijn adviseurs aangemoedigd hebben om de liquidatie op Soleimani te plegen. Hiermee zouden bepaalde groeperingen binnen Iran wellicht sterker worden, terwijl de groep Khamenei juist zou verzwakken, wat tot een tipping point had moeten leiden. Deze regime change zou Amerika en haar bondgenoten (lees: Saoedi-Arabië) goed uitkomen. Ook met het oog op de aanstaande verkiezingen in de VS, zou Trump hier mooi garen bij hebben gesponnen. Vraag is echter of dit scenario zal uitkomen, nu (op het eerste gezicht) door deze liquidatie het Iraanse volk eerder meer eensgezind is geworden dan minder. Zoals Amerika tot nog toe ook heeft gefaald met haar halfbakken poging om in Venezuela haar man aan de macht te helpen, zo lijkt ook hier het die kant op te gaan.

Scenario 2: Mighty dollar crutches

Zoals de meeste lezers van Tradeidee wel zullen weten, is Amerika weer bezig met QE, niet officieel natuurlijk, waardoor het nu vaak wordt omschreven als not QE QE. Deze wordt via de repomarkt gespeeld, maar heeft een soortgelijk effect als QE. Tezamen met de enorme overheidstekorten, zou dit druk kunnen zetten op de dollar. Nu heeft Trump dat vernuftig gespeeld tot dusverre (zie deze Trump drieluik) en door een dollarschaarste te creëren heeft Trump een verzwakking van de dollar kunnen tegenhouden. De status van wereldreservemunt, heeft de VS vooral te danken aan het feit dat olie in dollars wordt afgerekend. Maar als Amerika blijft printen, dan zullen de olieproducerende landen eerder geneigd zijn om andere muntsoorten te accepteren (yuan en euro). Door deze aanval, zou Amerika de olieprijs voor een lange tijd op een hoger niveau kunnen doen belanden. Hiermee zou er meer vraag naar dollars kunnen ontstaan (er moet immers een hogere dollarprijs worden afgerekend) wat de Fed ruimte zou geven om meer dollars te printen. Dit staat wel haaks op de uitspraken van Trump dat hij een lagere dollar wil. Vraag is of hij dat meent (meende) of dat het politieke blabla was…

Scenario 3: Impeachment distraction

Sommige experts zeggen dat Trump dit heeft gedaan om de aandacht af te leiden van zijn impeachment proces. Het saillante detail hier is dat hij jaren terug de Clinton regering beschuldigde van precies hetzelfde! Echter, de impeachment van Trump is een wassen neus, want de Republikeinen gaan gewoon dwarsliggen en dan gebeurt er niks. Het lijkt erop dat Pelosi (Democraat) de druk vanuit de achterban om een impeachment proces op te straten niet kon weerstaan en dan maar dacht “we doen het zo snel mogelijk om het VOOR de verkiezingen uit de weg te hebben, anders gaat Trump hier alleen maar garen bij spinnen”. Het lijkt mij dan ook onwaarschijnlijk dat Trump om deze reden de liquidatie heeft bevolen (de terugtrekking van troepen uit de regio door Trump sterkt mij in deze aanname), maar geheel uitgesloten is het niet.

Scenario 4: Me Tarzan, you dead

Trump had er genoeg van; zijn ego was aangetast en hij besloot om zijn sarrende opponent Soleimani direct uit te schakelen. Er zijn mensen voor minder gestorven (maar of die dezelfde wereldwijde consequenties zullen hebben als deze actie, dat durf ik te betwijfelen).

Scenario 5,6…………….,100 en consequenties

Zo kunnen er nog vele en vele scenario’s worden bedacht (voel uzelf vrij deze achter te laten in de reactiesectie onder deze column). Er kan naar mijn mening wel worden gesteld, dat we verder afglijden naar geopolitieke instabiliteit. Dit proces is al gaande sinds de val van de Berlijnse muur, want dat betekende ook het einde aan de enge maar oh zo stabiele bipolaire wereld. Nu is China een grootmacht, Rusland is weer een beetje terug van weggeweest, de EU keft af en toe ook wat.

Hoewel de bipolaire wereld van toen ook vele proxyoorlogen kende (in Zuid Oost Azië, Afrika, Latijns Amerika), is de geopolitieke situatie een stuk complexer geworden. De EU wil verdere stappen zetten naar de supranationale staat die het ambieert en zal deze unilaterale acties van Trump (en zijn, overigens terechte, aanklachten aan het adres van de NAVO) gebruiken om een EU leger door te drukken.

China, Rusland en de EU zullen ieder de kans proberen aan te grijpen om een alternatief te bieden voor de dollar om zo de wereldreservemunt status van de dollar te ondermijnen. Dit is overigens iets wat Trump zwaar valt aan te reken, want als er één Amerikaanse president is geweest die de dollar zo hard heeft ingezet (he weaponized the dollar), dan is het hij het wel.

Iran zal de liquidatie weer gebruiken om haar machtspositie in Irak te verstevigen, iets wat nu al lijkt te lukken want het Iraakse parlement heeft net gestemd om alle Amerikaanse troepen Irak uit te gooien. Hierdoor kan het restantje ISIS terroristen weer de kans krijgen om te hergroeperen. Wat weer geopolitieke kansen biedt voor andere landen zoals Saoedi-Arabië, Qatar en Turkije.

Israël zal zich scharen achter Trump en zal meer dan ooit benadrukken dat Iran een nucleair gevaar is (Iran heft nu net verklaard om zich niet meer te houden aan de afspraken omtrent uranium verrijking).

En zo kan ik nog vele andere consequenties bedenken. Hoe dan ook, de conclusie dat de wereld een stuk instabieler is geworden na deze aanval, lijkt mij evident. Het kan op lange termijn goed uitpakken (een soort catharsis), maar deze eventuele voordelen zullen na het zuur komen.

 

3 reacties op “De scenario’s omtrent Iran”

  1. BimBam says:

    heldere samenvatting van de situatie in irak Alexander. Dank hiervoor. Ik ga voor scenario 4. de potus is van het type dat voor de kleuterschool gaar staan, zijn mouwen oprolt en vervolgens roept: laat de grootste maar naar buiten komen!

  2. putter says:

    Ach Amerika wacht op een excuus om Iran onder de duim te krijgen met militair geweld waar Israel ook in mee gaat doen, Verbaasd mij hoe naief de markten daarmee omgaan, maar de geschiedenis heeft geleerd dat dat hoogstens een paar procent rendement kost
    &P 500 Index futures dipped 1.5% and global markets swung after Iran shot several ballistic missiles at U.S.-Iraqi military bases. Markets recovered their losses overnight on news that there were no American casualties, but tensions remain high in the Middle East.

    As concerns over the Iran conflict continue to build, we’ve received many questions asking what this could mean for the market outlook. We discussed our initial thoughts regarding the conflict in our January 6 blog, but we believe it is important for investors to remember that there have been many times historically when stocks stood strong in times of conflict. In fact, the best ever annual Dow Jones Industrial Average gain was in 1915 during World War I.

    “No doubt worries over Iran have investors on edge,” explained LPL Financial Senior Market Strategist Ryan Detrick. “Stocks could be volatile for a while, but the impact to stocks from geopolitical events historically has tended to be short-lived.”

    As our LPL Chart of the Day shows, the S&P 500 fell 5% on average in 20 major geopolitical events dating back to the attack on Pearl Harbor in 1941. However, the S&P 500 recovered those losses in fewer than 50 calendar days on average.

    A special thanks to Sam Stovall of CFRA for sharing the data below with LPL Research.

    Geo-Political-Events-And-Stock-Market-Reactions

    IMPORTANT DISCLOSURES

    The opinions voiced in this material are for general information only and are not intended to provide specific advice or recommendations for any individual security. To determine which investment(s) may be appropriate for you, consult your financial advisor prior to investing. The economic forecasts set forth in this material may not develop as predicted.

    All indexes are unmanaged and cannot be invested into directly. Unmanaged index returns do not reflect fees, expenses, or sales charges. Index performance is not indicative of the performance of any investment. All performance referenced is historical and is no guarantee of future results.

    Investing involves risks including possible loss of principal. No investment strategy or risk management technique can guarantee return or eliminate risk in all market environments.

    This Research material was prepared by LPL Financial, LLC.

    Securities and advisory services offered through LPL Financial (LPL), a registered investment advisor and broker-dealer (Member FINRA/SIPC). Insurance products are offered through LPL or its licensed affiliates. To the extent you are receiving investment advice from a separately registered investment advisor, please note that LPL is not an affiliate of and makes no representation with respect to such entity.

    If your advisor is located at a bank or credit union, please note that the bank/credit union is not registered as a broker-dealer or investment advisor. Registered representatives of LPL may also be employees of the bank/credit union. These products and services are being offered through LPL or its affiliates, which are separate entities from, and not affiliates of, the bank/credit union. Securities and insurance offered through LPL or its affiliates are:

    icance of this action. Iran likely will retaliate, possibly with attacks on American military personnel overseas.

    We cannot dismiss the risk that the situation may escalate further into a broader conflict. However, from a markets perspective, we want to be careful not to overstate the potential impact. History shows that stocks have largely shrugged off past geopolitical conflicts. We looked at significant geopolitical events dating back to 1990 and found that the Dow Jones Industrials Average has fallen an average of only 2% during 16 major geopolitical events, including the Gulf War, Iraq War, and 9/11. Over the subsequent 3 and 6 months, the Dow rose 88% of the time, with average gains of 5% and 7.9%, respectively.

    A review of 20 major geopolitical events dating all the way back to World War II showed stocks had fully recovered losses within an average of 47 trading days after an average maximum drawdown of 5%, according to a CFRA study.

    “As serious as this escalation is, previous experiences have indicated it may be unlikely to have a material impact on U.S. economic fundamentals or corporate profits,” said LPL Financial Chief Investment Strategist John Lynch. “We would not be sellers of stocks into weakness related to this event, given stocks have weathered heightened geopolitical tensions in the past.”

    Oil prices have jumped on the Iran headlines due to the significant production at risk in the region. We do not expect oil to climb significantly from current levels based on the muted reaction to the Saudi production disruption in September 2019 and significant U.S. shale resources. However, energy markets bear watching given the potential impact of higher energy costs on consumer and business spending.

    While heightened geopolitical uncertainty can be unsettling for investors, we will continue to focus on the fundamentals supporting gross domestic product, inflation, employment, interest rates, and corporate profits when making investment decisions.

  3. BimBam says:

    Alexander, nu trump zijn boze oog op europa laat vallen bekruipt mij het nare gevoel dat ik naar een nieuwe economische crises in opbouw kijk als gevolg door een mondiaal ge of te volgen tactiek van eigen volk eerst. Zeer benieuwd naar jouw mening.

Geef een reactie