Tip voor gele hesjes: protesteer bij de ECB!

Tip voor gele hesjes: protesteer bij de ECB!

Door Heiko de Boer

De gele hesjes demonstreren tegen armoede en koopkrachtverlies. Zij vechten echter tegen de verkeerde tegenstander.

‘De prijs die wij voor de mondialisering betalen, is veel hoger dan gedacht’ kopt het FD begin deze maand. De gele hesjes vragen de overheid om met een oplossing te komen. Politici hebben geen antwoord en economen houden zich stil. Het is echter niet de mondialisering sinds de jaren tachtig, maar de ongebreidelde geldgroei sinds de jaren ’70, die de oorzaak is van het verlies aan koopkracht en de onvrede van de bevolking.

1971, verlies van ons monetaire anker

Sinds 1971 kan de dollar niet meer voor goud worden ingeruild. De wereld heeft toen het laatste monetaire anker verloren. Sindsdien neemt de geldgroei van niet alleen de dollar, maar van alle wereldmunten in een enorm tempo toe. Het argument is dat alles moet worden gedaan om te voorkomen dat prijzen gemiddeld genomen gaan dalen.

Centrale banken zorgen door het continue laten toenemen van de geldhoeveelheid, dat prijzen op de lange termijn blijven stijgen. Alsmaar stijgende prijzen van 2% per jaar zouden op lange termijn bijdragen aan een stabiele economie en meer welvaart voor de burger. Als nieuw anker is voor de inflatiedoelstelling van 2% gekozen.

Inflatiebeleid is slecht voor koopkracht samenleving

Zoals eerder betoogd heeft de ongebreidelde geldgroei sinds de jaren ’70 negatieve bijwerkingen. Mensen en instituten die het eenvoudigst een lening krijgen en toegang hebben tot het nieuw gecreëerde geld profiteren. Dit zijn in het algemeen de meer welvarende mensen en overheden zelf.

Mensen die moeilijker een lening kunnen krijgen, of denken geen lening nodig te hebben, profiteren niet, maar ervaren wel de nadelen van de hogere prijzen. De afgelopen tientallen jaren hebben de geldpersen op volle toeren gedraaid. Al met al is de koopkracht voor de gemiddelde burger er niet genoeg op vooruit gegaan.

Starters die geen hypotheek kunnen krijgen op de verhitte huizenmarkt zijn anno 2018 een treffend voorbeeld. Ieder geel hesje heeft zo wel een eigen treffend voorbeeld.

Wat als er 30 jaar lang deflatie is?

Stel de overheid en centrale banken zouden het toestaan dat prijzen dalen, bijvoorbeeld tussen de 1% en 2% per jaar. Bedenk welke enorme positieve impact dit zou hebben gehad op de koopkracht van de samenleving! In 30 jaar tijd zouden burgers een behoorlijke cumulatieve winst hebben gerealiseerd in de vorm van een sterke verbetering van de koopkracht.

Wij leven en werken samen, om er met zijn allen beter van te worden. Door effectief samen te werken en gericht te investeren kan je gezamenlijk steeds meer produceren en consumeren. Zonder geldgroei krijg je dan deflatie en een verbetering van de koopkracht voor iedereen. Deze winst van samenwerken wordt de samenleving echter ontnomen, door centrale bankiers, met toestemming van de overheid. Centrale banken willen namelijk geen deflatie, zij willen inflatie.

Waarom zijn economen bang voor deflatie?

Op de middelbare school wordt ons al wijs gemaakt dat zodra er deflatie is de mens zal stoppen met consumeren. De reden schijnt te zijn dat mensen dan verwachten dat prijzen nog verder dalen. Consumenten stellen hun aankopen uit en geven er de voorkeur aan om later tegen nog lagere prijzen te kopen. Dit is het begin van het einde. De economie riskeert om in een zwart gat te belanden. Bedrijven zien hun omzet en winst dalen, moeten de lonen verlagen en investeringen uitstellen, waardoor de economie in een neerwaartse spiraal belandt.

Waarom je niet bang hoeft te zijn voor deflatie!

Als prijzen dalen, dan neemt de vraag in het algemeen toe. Als mensen meer geld overhouden aan het einde van de maand, omdat hun koopkracht door gedaalde prijzen is toegenomen, zullen zij overwegen om nog iets extra’s te kopen. Hoe meer je van een goed hebt, hoe minder groot het marginale nut ervan. Je bent dan genegen iets meer van je geld te spenderen, in ruil voor iets dat een hoger marginaal nut heeft, simpelweg omdat je hiervan gelukkiger wordt.

Prijzen en gemiddelde prijsstijgingen zijn geen doelstelling van mensen. Dit staat nog los van het feit dat een gemiddeld prijsniveau eigenlijk niet vast te stellen is. Hoe neem je technologische ontwikkelingen en kwaliteitsverbeteringen mee? Prijzen hebben een signaalfunctie en zijn een middel binnen een samenleving om te bepalen wat jij zou kunnen doen voor andere mensen en hoe anderen jou kunnen helpen bij het realiseren van je doelen.

Rente en deflatie

Als prijzen met 1% of 2% dalen en mensen verwachten dat dit zo doorgaat, zijn zij dan bereid hun consumptie een jaar uit te stellen? Ik denk van niet (zie ook deze column hierover).

Een mens geeft de voorkeur aan consumptie nu, in plaats van in de toekomst, tenzij daar een behoorlijke rentevergoeding tegenoverstaat. Je doet toch niet al die moeite om geld te verdienen, om vervolgens niets met je geld te gaan doen? In geval van dalende prijzen van 1% tot 2% zal de mens nooit ophouden met consumeren. In tegendeel, de burger kan dan juist meer consumeren.

De hoogte van de rente hangt af van je tijdsvoorkeur en is zonder ingrijpen van de overheid of een centrale bank altijd positief. Rentes hebben net als prijzen een signaalfunctie en zijn een middel van het volk voor het inrichten van een stabiele samenleving. In onze wereld veranderen rentes en prijzen echter niet alleen door veranderende voorkeuren van mensen, maar al decennia lang met name door het beleid van de ECB. Dit geeft spanningen in de maatschappij.

Is er hoop voor de gele hesjes?

Met de ontwikkelingen van de technologie en mondiale concurrentie zouden prijzen normaal gesproken dalen. Gele hesjes zouden hier juist van moeten profiteren. Als je bijdraagt aan de samenleving, maar niet profiteert van de maatschappij waarin je werkt en leeft, dan zal je zeer ontevreden zijn. Zolang centrale banken vast blijven houden aan een 2% inflatiedoelstelling is er echter weinig hoop (zie ook deze column waarin wordt aangegeven dat de centrale banken juist nog meer slecht beleid gaan uitrollen). Gele hesjes zouden er beter aan doen te protesteren bij de ECB.

 

Geef een reactie