Beleggen is geen spel

Beleggen is geen spel

Door Heiko de Boer

Met zijn allen hebben wij veel geld belegd en via onze pensioenfondsen hebben wij een totaal belegd vermogen van € 1,4 biljoen per eind 2018. Hoe dit geld te beleggen en wat is precies het doel van beleggen?

Waarom sparen wij?

Ieder mens heeft de keus tussen consumeren en sparen (of geld oppotten, daarover later meer). Als je spaart voor later, wil je in de toekomst meer kunnen consumeren. Hoeveel je wilt sparen in plaats van consumeren hangt af van je tijdsvoorkeur. Een ouder persoon bijvoorbeeld geeft er relatief gesproken de voorkeur aan om nu te consumeren. Een jonger persoon consumeert graag, maar zal op enig moment ook willen sparen voor later. Je overtollige spaargeld kan je aanhouden op een spaarrekening of beleggen.

Beleggen in staatsschuld of in een bedrijf?

Een samenleving kan al haar spaargeld beleggen in staatsobligaties, in schuldpapier uitgegeven door de overheid. De overheid kan je de rente en aflossing betalen, door bijvoorbeeld belasting te heffen. Deze belasting wordt betaald door de samenleving of doorgeschoven naar een volgende generatie. De cirkel is dan rond. Onze welvaart zit dan in schuldpapier. Met dit nominale papier maak je een financieel rendement, maar de welvaart van een samenleving neemt hierdoor niet echt toe.

Voor een samenleving is het beter om spaargeld te investeren in bedrijven, in gebouwen of in onze infrastructuur. De opbrengst van deze beleggingen komt uit de productiestructuur. Een belegger maakt rendement door te investeren in een bepaalde productiefase (bijv. tuinbouw kassen) en de producten (groente en fruit) te (laten) verkopen aan een hogere fase tegen een hogere opbrengst. In iedere fase van het proces wordt winst gemaakt, tot en met de eindfase wanneer de consument het product koopt (in de winkel). De cirkel is dan rond. Onze welvaart zit dan in de productiestructuur. Met beleggen maak je een financieel rendement en tevens een impact op de samenleving. De gehele samenleving profiteert van het investeren of op peil houden van onze productiecapaciteit.

Meer of minder groei?

Door te investeren in onze productiestructuur en deze uit te breiden zijn wij in staat later meer te consumeren. Of wij kunnen op een efficiëntere of schonere manier produceren, waardoor wij meer vrije tijd of meer schone lucht hebben. Door goed te investeren in onze land- en tuinbouw, onze gebouwen,  technologieën, infrastructuur en onze kleine en grote bedrijven kunnen wij tegemoet komen aan de toekomstige gewenste manier van leven. Zonder investeringen zal de productiestructuur verslechteren, immers, zonder onderhoud vindt er slijtage plaats en gaan dingen kapot.

Als wij net genoeg investeren om de productiestructuur te onderhouden, dan kunnen wij dezelfde hoeveelheid consumptie produceren. De economie zal dan niet krimpen en ook niet groeien. Het is niet erg als dit gebeurt, als dit een vrijwillige keuze van de samenleving is.
Als wij extra investeren voor later, zal de economie groeien. De productiestructuur wordt uitgebreid, waardoor wij later meer of schoner kunnen consumeren.
Als er minder geïnvesteerd wordt dan nodig is om de productiestructuur te onderhouden, dan zal de economie krimpen. Ook dit hoeft niet erg te zijn. Een vergrijzende en krimpende bevolking bijvoorbeeld  heeft gaandeweg minder consumptie nodig.

De rente bepaalt de productiestructuur

Stel, een samenleving is relatief oud, de bevolking krimpt. De rente heeft dan de neiging relatief hoog te zijn. Er hoeft weinig te worden geïnvesteerd, de productiestructuur ‘is erg steil’. Dit betekent bijvoorbeeld dat er direct van de tuinbouw aan de winkels wordt verkocht.
Andersom, als een bevolking relatief jong is, zal de samenleving willen sparen voor de toekomst. De rente heeft dan de neiging relatief laag te zijn. Er zal worden geïnvesteerd, de productiestructuur ‘vlakt af’ en wordt dieper. De tuinbouwsector investeert in nieuwe technologieën, zoals robots, om meer en beter te kunnen verkopen aan winkels. Op deze manier wordt tegemoet gekomen aan de te verwachten toenemende vraag van de nog jonge bevolking.

De productiestructuur zal zich op deze manier richten naar de voorkeuren van de bevolking. Dit betekent dat geld geïnvesteerd wordt, daar waar er winst te behalen valt.

Beleggen met Impact

Wij hebben soms de neiging beleggen te verheffen tot een sport, waarbij degene die het beste rendement maakt wint. Beleggen is echter een manier om te investeren in onze productiestructuur en in de toekomst van onze samenleving. Omdat de toekomst onzeker is zijn wij als beleggers allemaal ondernemers. Wij maken het beste rendement door het beste tegemoet te komen aan de toekomstige wensen van de samenleving.

Als we leven in een wereld zonder geldgroei, zullen deze investeringen resulteren in prijsdalingen. Geen enkele ondernemer investeert met als doel om zijn of haar producten duurder te maken. Zoals eerder betoogd, dalende prijzen zijn een zegen voor de gehele samenleving. Een schonere manier van produceren is een zegen voor een samenleving die bijvoorbeeld een energie transitie nastreeft. Door te beleggen kan ons spaargeld worden aangewend met een positieve impact op de samenleving.

Zijn alle rendementen hetzelfde?

Uiteraard zijn er goede en minder goede beleggers. Iedere ondernemer maakt fouten, sommige beleggingen renderen beter dan andere. De winst van beleggen heeft echter een andere kant van de medaille en wel de impact die een belegging kan hebben op de samenleving. Door rekening te houden met deze impact is geen enkel rendement hetzelfde.

Het financiële rendement van een belegging is belangrijk. Het is evenzo van belang om te realiseren wat het niet-financiële rendement van uw belegging is of kan zijn. Vraag wat uw beleggingen voor u kunnen doen en welke impact u met uw beleggingen kan realiseren. Beleggen is geen spel, maar betekent investeren in de toekomst.

 

Geef een reactie